Pomógł: 7 razy Wiek: 19 Dołączył: 24 Sie 2006 Posty: 257 Skąd: Katowice
Wysłany: 28-12-2007, 20:02
Ho ho, widzę, ze nikt nie zamieścił tutaj informacji o przekładzie na mój ulubiony język, czyli węgierski. Ściagnąłem sobie niedawno A Gyűrűk Ura (czyli Władcę Pierścieni w tym języku ) w wersji elektronicznej, więc spróbuję napisać o tym co nieco.
Władca Pierścieni ma w tym jezyku jedno tłumaczenie (przynajmniej o innych nie znalazłem informacji), zrobione przez samego Árpáda Göncza, prezydenta Republiki Węgierskiej w latach 1990-2000, dokonane w roku 1985.
Tytuły poszczególnych ksiąg i rozdziałów wyglądają tak:
A Gyűrűk Ura
A Gyűrű Szövetsége
1. Könyv
1. Egy rég várt ünnepély
2. A múlt árnyéka
3. Hármasban sem rossz
4. Toronyiránt a gombákhoz
5. Egy leleplezett összeesküvés
6. Az Öregerdő
7. Bombadil Toma házában
8. Köd a Sírbuckákon
9. A Pajkos Pónihoz címzett fogadóban
10. Vándor
11. Tőr a sötétben
12. Menekülés a Gázlóhoz
2. Könyv
1. Találkozások
2. A Tanács
3. A Gyűrű délre megy
4. Utazás a sötétben
5. Khazad-dúm hídja
6. Lothlórien
7. Galadriel Tükre
8. Búcsú Lórientől
9. A Nagy Folyó
10. A Szövetség felbomlik
A Két Torony
3. Könyv
1. Boromir halála
2. Rohan lovasai
3. Az uruk hai orkok
4. Szilszakáll
5. A fehér lovas
6. Az Aranycsarnok királya
7. A Helm-szurdok
8. Vasudvard felé
9. Ez-az Vasudvardról
10. Szarumán hangja
11. A palantír
4. Könyv
1. Szméagol megszelídítése
2. Át az ingoványon
3. A Fekete Kapu bezárul
4. Füvekről és nyúlpörköltről
5. A nyugatra nyíló ablak
6. A tiltott tó
7. A keresztút felé
8. Círith Ungol lépcsői
9. A Banyapók Odúja
A király visszatér
1. Könyv
1. Minas Tirith
2. A Szürke Csapat távozása
3. A rohani seregszemle
4. Gondor ostroma
5. A rohírok útja
6. A csata Pelennor mezején
7. Denethor máglyája
8. Az Ispotály
9. Az utolsó haditanács
10. A Fekete Kapu kitárul
2. Könyv
1. Cirith Ungol Tornya
2. A Homály Földjén
3. A Végzet Hegye
4. Cormallen mezeje
5. A Helytartó és a Király
6. Búcsúzik mindenki
7. Hazafelé
8. A Megye megtisztítása
9. Szürkerév
Wiersz o Pierścieniach:
Három Gyűrű ragyogjon a tünde-királyok kezén,
Hét a nemes törpök jussa, kiknek háza cifra kő,
Kilencet halandó ember ujján csillantson a fény,
Egyet hordjon a Sötét Úr, szolganyájat terelő,
Mordor éjfekete földjén, sűrű árnyak mezején.
Egy Gyűrű mind fölött, Egy Gyűrű kegyetlen,
Egy a sötétbe zár, bilincs az Egyetlen,
Mordor éjfekete földjén, sűrű árnyak mezején
Tłumaczenia niektórych imion i nazw:
Frodo Baggins - Zsákos Frodó (na Węgrzech najpierw stawia się nazwisko)
Bilbo Baggins - Zsákos Bilbó
Saruman - Szarumán
Obieżyświat - Vándor
Gollum - Gollam
Peregrin Tuk - Tuk Peregrinnel (Pippin)
Meriadok Brandybuck - Bolbak Trufával
Samwise Gamgee - Csavardi Samu
Tom Bombadil - Bombadil Toma
Rivendell - Völgyuzugoly
Shire - A Megye
Śródziemie - Középfölde
Większosć pozostałych pisze się normalnie, ale niekiedy inaczej się czyta, np Gandalf czyta się Gondolf (jako że a to o), więc dla mnie lepiej byłoby Gándálf.
I jeszcze taka ciekawostka: w pewnym momencie książki w tłumaczeniu Árpáda tam, gdzie w oryginale jest kwestia Merry'ego, wypowiada się Pippin. Przyunajmniej jeden taki wypadek znalazłem.
Pomogła: 87 razy Dołączyła: 27 Gru 2006 Posty: 2083
Wysłany: 30-12-2007, 16:28
Język turecki:
Tytuły części:
Yüzüklerin Efendisi - Yüzük Kardeşliği
Yüzüklerin Efendisi - İki Kule
Yüzüklerin Efendisi - Kralın Dönüşü
Okładka do Drużyny Pierścienia:
Okładka do Dwóch wież:
Okładka do Powrotu króla:
Nazwy własne w większości zostawiono w spokoju. Przynajmniej ja nic szokującego nie znalazłam.
Język słowacki:
Tytuły tomów:
Pán prsteňov: Spoločenstvo prsteňa
Pán prsteňov: Dve veže
Pán prsteňov: Návrat kráľa
Wiersz o pierścieniach:
Tri prstene elfským kráľom vonku pod nebom,
Sedem pánom trpaslíkov v sieňach z kameňa,
Deväť mužom z ľudí, ktorých osudom je skon,
Veľprsteň pre Pána tmy na tróne z plameňa
V zemi Mordor, kde Tieň vládne zlom.
Veľprsteň im všetkým velí, jeho ruka krutá
Privolá ich do jedného a v čiernej tme spúta
V zemi Mordor kde Tieň vládne zlom.
Nazwy własne pozostawiono także w formie bardzo zbliżonej do oryginału.
Język rumuński:
Tytuły kolejnych części:
Stapanul inelelor: Fratia inelului
Stapanul inelelor: Cele doua turnuri
Stapanul inelelor: Intoarcerea regelui
Nazwy własne pozostawiono w oryginalnej formie. (Yh, jak mi to wartość merytoryczną wpisu zaniża!)
Język chiński:
O chińskim znalazłam dużo więcej niż o japońskim
Tytuły ksiąg:
第一篇：黑影重臨(I: The Return of the Shadow)
第二篇：魔戒遠征隊 (II: The Fellowship of the Ring)
第三篇：伊森加德的背叛 (III: The Treason of Isengard)
第四篇：魔都之旅 (IV: The Journey to Mordor)
第五篇：護戒戰爭 (V: The War of the Ring)
# 第六篇：王者回歸 (VI: The Return of the King)
Trzymam kciuki za chińskie znaczki. Domowy Word odrzucił...
[ Komentarz dodany przez: Conducator: 30-12-2007, 23:40 ]
Te znaki to oczywiście wersje tradycyjne. Pewnie chodzi o przekład autorstwa Lucifera [sic!] Chu. Kiedyś może o nim więcej napiszę, jak zbiorę więcej danych - o języku, nie przekładzie
Człowiek Pomogła: 18 razy Wiek: 19 Dołączyła: 19 Sty 2007 Posty: 398 Skąd: z sąsiedztwa
Wysłany: 30-12-2007, 22:48
Język norweski:
"Ringenes herre" (cz. I - "Ringens brorskap", cz. II - "To tårn", cz. III - "Atter en konge")
"Władca Pierścieni" w Norwegii ukazał się po raz pierwszy w latach 1973-75. Znalazłam też informacje o wydaniach z lat 1980-81 i z roku 2003. Tłumaczył Torstein Bugge Høverstad.
Bohaterowie:
* Frodo Lommelun
* Bilbo Lommelun
* Gandalf
* Gimli, sønn av Glòin
* Legolas
* Aragorn, sønn av Arathorn
* Boromir av Gondor
* Peregrin Tók
* Muntiadok Brennibukk
* Samvis Gamgod
* Elrond
* Arwen Undómiel
* Faramir
* Eowyn
* Kong Théoden av Rohan
* Treskjegg - Drzewacz
* Glorfindel
* Sauron
* Gríma Ormtunge
* Sarumann
* Gollum
* Saurons munn - Głos Saurona
* Heksekongen av Angmar - Czarnoksiężnik z Angmaru
Tre ringer for alvene under det blå;
sju er for dvergene i saler av sten;
ni er for menn som all kjødets gang må gå;
Men for mørkets herre en eneste én
i det dunkle Mordor hvor skyggene rår.
Én Ring skal samle dem, en ring skal finne dem,
én Ring betvinge dem og i mørket binde dem
i det dunkle mordor hvor skyggene rår.
Elf, Teleri Pomógł: 4 razy Wiek: 27 Dołączył: 03 Sie 2006 Posty: 29 Skąd: Szczecin
Wysłany: 31-12-2007, 17:51
W odpowiedzi na prośbę Tornere - troszkę więcej orientu...
Język japoński
Poniżej okładki trzech tomów "Władcy..." - od lewej tom pierwszy, drugi i trzeci.
Sam tutuł nie tłumaczony jest na japoński; czasami jedynie zapisywany w katakanie (alfabecie sylabowym dla wyrazów obcojęzycznych, traskrybowanych dźwiękami roomaji z angielskiego tutułu "Lord of the Rings") i umieszczany jako nagłówek.
Czyli: Lood(u) Ob(u) De Ring(u) (literę "u" na końcu wyrazu często pomija się przy wymowie)
Książki noszą podtutuł "Historia Pierścienia" oraz nr tomu, tutułem głównym są zaś nazwy tomów.
Loodu Obu De Ringu - Władca Pierścieni
Yubiwa Monogatari, Daiichi Bu - Historia Pierścienia, tom 1
Tabi No Nakama - Towarzysze Podróży
Loodu Obu De Ringu - Władca Pierścieni
Yubiwa Monogatari, Daini Bu - Historia Pierścienia, tom 2
Nitsu No Too; - Dwie Wieże
Loodu Obu De Ringu - Władca Pierścieni
Yubiwa Monogatari, Daisan Bu - Historia Pierścienia, tom 3
Osama No Kaeri - Powrót Króla
Imiona bohaterów potraktowano podobnie jak tutuł, czyli zapisywane są w katakanie. Co do przydomków czy nazw miesc i przedmiotów, jeśli tylko to możliwe tłumaczone są dosłownie, lub nadawane są im japońskie odpowiedniki. Oto kilka przykładów:
Tytuły:
Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών (Arhontas ton dahtilidion) - Władca Pierścieni
Συντροφιά του Δαχτυλιδιού (Smntrofia toi dahtilidiom) - Drużyna Pierścienia
Οι Δυο Πύργοι (Oj dio pirgoj) - Dwie Wieże
Η επιστροφή του Βασιλιά (I epistrofn toi wasigia) - Powrót Króla
Dante, czy to jest tylko amatorskie tłumaczenie tytułów i nazw własnych, czy też istnieje tłumaczenie WP na grekę klasyczną? Jeżeli tak, mógłbyś podać na nie jakieś namiary?
_________________ Ar apa lómë tulë i aurë
Ar apa raumo tulë i quildë
Sí aiwi eccoitanten
Ranyala lattinessen
Wredźmin Niepospolity Pomógł: 48 razy Dołączył: 25 Sie 2005 Posty: 636
Wysłany: 01-01-2008, 20:30
Dziękuję wszystkim pięknie za zaangażowanie Zwłaszcza Tobie, calilmalu, za upiększenie tematu japońskim - wzorcowy post i bukwy się wyświetliły. Piękne!
Tłumaczeniowy Gollum skojarzył mi się ze słowem "gokiburi" - jednym z nielicznych, jakie znam w tym języku Czy Twoja znajomość języka pozwala Ci pospekulować, czy istnieje najmniejszy choćby związek z owym słowem?
Jeszcze dwa pytania:
Eowyno, czy mogłabyś na przykład zapisać to w unicode, albo... no nie wiem. Czy ktoś może doradzić rozwiązanie dające możliwość zamieszczenia chińskich drzewek, krzesełek i stolików?
Dante, czy mógłbyś napisać w nawiasach brzmienie słów, które zamieściłeś. Zwykli śmiertelnicy zamieszkujący słowiańskie ziemie niezbyt radzą sobie z alfabetem greckim...
Dziękuję dziewczęta i chłopcy! Piękny prezent na nowy rok
_________________ "Los państwa zależy od armii... Lecz wy, wy wdeptaliście nasze sztandary w błoto.
Oto nadszedł czas: podnieście je i pokłońcie się im. Jeśli macie jeszcze sumienie!". A.I.D. 1917r.
Widać, że islandzki fandom tolkienowski jest dość słabo rozbudowany (choć trudno się dziwić, skoro Islandia liczy niecałe 313 tys. obywateli), bo trudno było znaleźć jakieś szczegółowe informacje o "Władcy". Ale sam islandzki zdaje się być bardzo piękny, choć trudny, ponieważ, podobnie jak w polskim, występuje odmiana końcówek.
islandia.jpg Islandia. Wklejam, bo mi się ze Śródziemiem (Miðgarður) skojarzyło :)
Człowiek Pomogła: 18 razy Wiek: 19 Dołączyła: 19 Sty 2007 Posty: 398 Skąd: z sąsiedztwa
Wysłany: 04-01-2008, 16:22
Język szwedzki:
W Szwecji "Władca Pierścieni" występuje pod trzema tytułami: "Sagan om ringen" (zdaje się być najpopularniejszą wersją), "Härskarringen" i, w nowym tłumaczeniu,"Ringarnas herre".
Tytuły poszczególnych części to:
1."Sagan om ringen", "Ringens brödraskap",
2."Sagan om de två tornen", "De två tornen",
3."Sagan om konungens återkomst", "Konungens återkomst".
Pierwszego tłumaczenia, które tak przeraziło Tolkiena, dokonał Åke Ohlmarks w latach 1959 - 1961 . W latach 2004-2005 ukazał się nowy przekład, dzieła Erika Anderssona (proza) i Lotty Olsson (wiersze), pod tytułem "Ringarnas Herre".
Tłumaczenia nazw [w nawiasie pochodzące z nowego przekładu]:
Hober [hobbitar] - hobbit (w tłumaczeniu "Hobbita" hompar - "Bilbo – En hobbits äventyr", tłum. Tore Zetterholm)
Frodo Bagger [Frodo Secker]
Bilbo Bagger [Bilbo Secker]
Samwise Gamgi
Meriadoc Vinbock "Merry"
Peregrin Took "Pippin"
Skuggfaxe - Szarogrzywy
Pierwsze tłumaczenie książki bardzo nie podobało się Tolkienowi, który, załamany nazewnictwem, napisał Nomenclature of The Lord of the Rings (później: Guide to the Names in The Lord of the Rings). Oraz, jeśli dobrze zrozumiałam, tłumacz naraził się autorowi i czytelnikom swoją niedbałością o szczegóły oraz chyba ogólnie niestarannością przekładu.
Jeśli ktoś zna choć trochę szwedzki, to na Wikipedii jest dość długi artykuł na ten temat (http://sv.wikipedia.org/wiki/Sagan_om_ringen), ale niestety nic z niego nie rozumiałam Trudno było też wywnioskować, które tłumaczenie uchodzi za lepsze, ale w odnośnikach na Wikipedii wszędzie pojawiały się nazwy z przekładu Ohlmarksa. Można więc podejrzewać, że to tłumaczenie, nawet jeśli nie jest uznawane za bardziej poprawne, prawdopodobnie jest popularniejsze.
Lotta Olsson zajmuje się zawodowo tłumaczeniem poezji i możliwe, że wiersze z "Władcy" w jej tłumaczeniu są lepsze.
J.R.R. Tolkien napisał/a:
Three Rings for the Elven-kings under the sky,
Seven for the Dwarf-lords in their halls of stone
Nine for Mortal Men doomed to die,
One for the Dark Lord on his dark throne
In the Land of Mordor where the Shadows lie.
One Ring to rule them all, One Ring to find them,
One Ring to bring them all and in the darkness bind them
In the Land of Mordor where the Shadows lie.
Ake Ohlmarks napisał/a:
Tre ringar för älvkungarnas makt högt i det blå,
sju för dvärgarnas furstar i salarna av sten,
nio för de dödliga, som köttets väg skall gå,
en för Mörkrets herre i ondskans dunkla sken
i Mordorlandets hisnande gruva.
En ring att sämja dem,
en ring att främja dem,
en ring att djupt i mörkrets
vida riken tämja dem -
i Mordors land där skuggorna ruva[4]
Lotta Olsson napisał/a:
Ringar tre skall alver se, under himlens rand
sju för dvärgars härskare, som djupt i berget bor,
nio för människor, som döden tar omhand,
en för Mörkrets herre, på mörka tronen stor,
i Mordor, i skuggornas land.
En ring att styra dem, en ring att se dem
en ring att fånga dem och till mörkret ge dem,
i Mordor, i skuggornas land.
Ostatnio zmieniony przez Ivrin 04-01-2008, 19:43, w całości zmieniany 1 raz
Pomógł: 1 raz Wiek: 16 Dołączył: 15 Sty 2007 Posty: 12 Skąd: 51°36' N 17°32' E
Wysłany: 04-01-2008, 17:12
Język chorwacki
Tytuł w tym języku to "Gospodar prstenova".
Tytuły części:
1)Družina prstena,
2)Dvije kule,
3)Povratak kralja.
Tytuły ksiąg:
1)Povratak sjenke
2)Družina prstena
3)Izdaja Isengarda
4)Put u Mordor
5)Rat za prsten
6)Povratak kralja
Wiersz o Pierścieniach:
Prstena Tri za vilin-kralje za koje zvijezde siju,
I Sedam za patuljke-vladare kamenih dvora mochi;
I Devet za ljude, usuda kletog shto zarana mriju,
Al Prsten Jedan za Cara Mraka na prijestolju nochi
U zemlji Mordor gdje sjene se kriju.
Prsten Jedan da zavlada svima, Prsten Jedan shto trazhi i sezhe
Prsten Jedan da spoji se s njima i u tami ih svezhe
U zemlji Mordor gdje sjene se kriju.
Inna wersja:
Tri Prstena za prste Kraljeva vilin-vrste pod nebesima shto sjaju,
Sedam za vladare Patuljaka u dvoru njihovom kamnom,
Devet za Smrtne Ljude koje smrt cheka na kraju,
Jedan za Mrachnog Gospodara na njegovom prestolu tamnom
U Zemlji Mordor gde Senke traju.
Jedan Prsten da svima gospodari, jedan za svima sezhe,
Jedan Prsten da sve okupi i u tami ih svezhe
U Zemlji Mordor gde Senke traju.
Bohaterowie:
- Frodo Baggins
- Sam Gamgee
- Meriadoc Brandybuck
- Peregrin Took
- Bilbo Baggins
- Gandalf
- Aragorn
- Boromir
- Isildur
- Legolas Greenleaf
- Gimli
- Arwen
- Galadriel
- Kralj Theoden
- Faramir
- Gujoslov (w oryginale: Gríma)
- Saruman
- Sauron
- Drvobradaš (w oryginale: Treebeard)
- Smeagoll/Golum
- Gil-galad
- Gwaihir
- Denethor
- Eowyn
- Eomer
- Elrond
- Usta Sauronova (w oryginale: Mouth of Sauron)
Człowiek Pomogła: 18 razy Wiek: 19 Dołączyła: 19 Sty 2007 Posty: 398 Skąd: z sąsiedztwa
Wysłany: 04-01-2008, 20:39
Język słoweński : Ponoć jeden z języków najbardziej przypominających polski.
"Władca Pierścieni" to po słoweńsku "Gospodar prstanov". Poslovenil ją Branko Gradišnik.
Nazwy części:
1.Bratovščina prstana
2.Stolpa
3.Kraljeva vrnitev
Nazewnictwo:
hobit - hobbit
Frodo Bisagin/Bogataj
Samo/Samoglav Gamgi (Kasneje pa kot zadnji Prstanonosec odide v Sive Pristane in odpluje na Zahod. Ob odhodu ima 102 leti.)
Pipin/Peregrin Tuk
Medo/Merjadok Brendivinski
Bilbo Bisagin/Bogataj
Rovšnikov, Mehacev, Tišipasov, Jazbinškov, Mastnakov, Rogopiskov in Plesonogov - nazwiska hobbitów
Šajerska - Shire/Włość
Srednji svet - Śródziemie
Razendel - Rivendell
Ajzengart - Isengard
Siva Pristan (? - nie jestem pewna, czy dobrze odmieniłam) - Szara Przystań
Hobitov (? - to samo) - Hobbiton
Cytat:
Troji prstani za vilinske kralje pod neba blešcavo.
Sedmeri za škratov vladarje v njih skalnem zaklonu.
Deveteri za ljudi z umrljivo naravo.
En sam pa za temnega vladarja, ki sedi na tronu V Mordorju, kjer sence ležijo stoglavo.
Edini, ki jim vsem vlada, edini, ki jih vse preseže,
Edini, da jih vse poišče in v temi poveže V Mordorju, kjer sence ležijo stoglavo.
W ostatnich wolałem umieścić oryginalne nazwy Niektórych nie trzeba chyba tłumaczyć.
Uwielbiam czeski
_______
:Edycja:
_______
Žihadlo - Żądełko
Odula - Shelob
_________________ "Los państwa zależy od armii... Lecz wy, wy wdeptaliście nasze sztandary w błoto.
Oto nadszedł czas: podnieście je i pokłońcie się im. Jeśli macie jeszcze sumienie!". A.I.D. 1917r.
Ostatnio zmieniony przez Tornene 08-01-2008, 20:17, w całości zmieniany 1 raz
Wiersz o Pierścieniach
שלוש טבעות למלכי העלפים תחת שמי הטללים,
שבע לשרי הגמדאים בנקרות עוטות צל,
תשע לבני האדם, בני תמותה אומללים,
אחת לשר האפל על כיסאו האפל
בארץ מורדור, שם רובצים הצללים.
טבעת אחת למשול בכולן, טבעת אחת למצאן,
טבעת אחת להשיב את כולם, באופל לכבלן,
בארץ מורדור, שם רובצים הצללים.
Bardzo ciekawy artykuł o tłumaczeniach (w wersji angielskiej) można poczytać TUTAJ
Mam nadzieję, że problemów z wyświetlaniem nie będzie. Odpowiedniki hebrajskie są napisane od prawej do lewej... To chyba wiadomo. Nie wiem jak te litery się czyta, więc jak ktoś wie to zapraszam
_________________ Living is easy with eyes closed, misunderstanding all you see.
It's getting hard to be someone but it all works out, it doesn't matter much to me.
Let me take you down, 'cause I'm going to Strawberry Fields.
Nothing is real and nothing to get hungabout.
Pomogła: 1 raz Wiek: 37 Dołączyła: 07 Lis 2007 Posty: 16 Skąd: Kraków
Wysłany: 16-01-2008, 23:35
Jakiś rok temu z hakiem Eowina się natrudziła i wpisała imiona bohaterów i tytuły części WP po litewsku. Co ciekawe, "Dwie wieże" to po litewsku "Dwie twierdze".
Przekład na litewski ma bardzo ciekawą urodę. Dobrze w nim wychodzą dialogi tzw. ludzi prostych, np. Hobbitów, ale jak przychodzi do jakichś tekstów podniosłych czy dworskich - tekst niemal się rozpada. Chciałam się pobawić w "przekład z przekładu" i - choć w sposób niedoskonały - pokazać, że języki, które się WP przekłada, też mogą być bliższe lub dalsze różnym rasom Śródziemia.
O przekładach na litewski było tutaj. Autorka krytykowała tam litewski przekład WP, ja mam jednak wrażenie, że chodzi tu o specyfikę samego języka litewskiego, w którym język dworski czy dworsko-polityczny trzeba od początku wymyslić. A język sielko-potoczny jest - bogaty i ciekawy.
To, co powiedziałam, spróbuję zilustrowac przy pomocy zabiegu dość karkołomnego translatorsko, mianowicie przetłumaczyć w miarę dosłownie z litewskiego przekładu WP na polski.
Np. narzekania ojca na Sama, lepsze - jak mi się wydaje - po litewsku, brzmiałyby tak:
Cytat:
Bilbo opowiada, a mój głuptas tylko słucha z wybałuszonymi oczyma. Mr. Baggins nauczył go pisać, ale też różnych głupstw. Przychodzi Sam do mnie i opowiada, że smoki, i że elfy, a ja na to: że kapusta i że kartofle. I żeby nie pchał nosa w nie swoje sprawy, bo mu kto tego nosa przytrze.
Ten sam fragment w przekładzie Łozińskiego na polski brzmi chyba mniej przekonująco (przepraszam wszystkich przeciwników "łozizmu", ale nie mam na podorędziu przekładu Skibniewskiej):
Cytat:
[Sam] ma kręćka na punkcie starych opowieści, więc nie przepuści żadnej z historyjek imć Bilba. Nauczył go czytać i pisać, a żadnej jak dotąd nie miał Sam z tego szkody i chciałbym, żeby i potem mu to nie zaszkodziło . "Zostaw te smoki i elfów w spokoju" mówię mu, "słuszniejsza jest dla ciebie kapusta i ziemniaki. Jak zaczniesz mieszać się w sprawy lepszych od siebie, napytasz sobie takiej biedy, że hej!"
WP, "Długo oczekiwana biesiada", Zysk i Ska 2001, s. 32-33
Królewska mowa nie brzmi jednak po litewsku dość godnie, a mnie pobrzmiewa prostotą wypowiedzi "zwykłego", by nie powiedzieć - współczesnego polityka, a nie wielkiego króla (znowu mój "podwójny" przekład):
Cytat:
Odzyskałem swój tron dzięki pracy i staraniom wielu. Okazując im szacunek chciałbym, by Powiernik Pierścienia przyniósł mi koronę, a włożył na moją głowę MItrandir, jeśli się zgodzi. On zaplanował to wszystko co się stało, to jego zwycięstwo.
W przekładzie Łozińskiego tekst ma więcej patosu i królewskiej godności:
Cytat:
Dziedzictwo to mogę przejąć dzięki poświęceniu i zasługom wielu osób. Aby zaś to upamiętnić pragnę, by korone przyniósł mi Opiekun Pierścienia, , a na skronie włożył ją, jeśli zechce, Mithrandir. Dzięki niemu bowiem dokonało się to, co się dokonało, i jest to chwila wielkiego jego zwycięstwa.
WP, "Namiestnik i król", Zysk i Ska 2001, s. 1099
I jeszzcze przykład z oświadczynami Faramira. Jest to dialog nasycony uczuciami, ale jednocześnie wyszukany i pełen dworności. Widać, że rozmawiają ludzie wysoko urodzeni. Po polsku, według Łozińskiego, jego fragment idzie tak:
Cytat:
- Wtedy, szlachetny panie z Gondoru, będę musiała porzucić swój lud, a czy naprawdę nie nie lękasz się, że twoi krajanie powiedzą: "Oto nasz wódz, który wziął sobie dziką wojowniczkę z Północy. NIe byłoż do prawdy żadnej Numenorejki, którą mógłby pojąć za żonę?" - Nie, pani, nie lękam się - rzekł Faramir
J.w., s. 1096
Po litewsku ten sam tekst, pozbawiony zwrotów grzecznościowych, brzmi surowo i dość bezpośrednio, jak by nie chodziło w nim o wielkie uczucia, ale o świadomie popełniany mezalians. Z litewskiego na polski byłoby tak:
Cytat:
- Znaczy to, że swoich ludzi muszę opuścić, Gondorczyku? - zapytała. - A ty, czy chcesz, by twoi dumni rodacy mówili o tobie: "Oto nasz władca, co okiełznał dziką wojowniczkę z Północy. Nie dość mu było córek Númenoru?" - A niech mówią! - odpowiedział Faramir.
A może mnie się tylko wydaje, że ten litewski to taki "hobbicki"...?
Pomogła: 1 raz Wiek: 37 Dołączyła: 07 Lis 2007 Posty: 16 Skąd: Kraków
Wysłany: 17-01-2008, 12:34
Trochę w bok od tematu, ale z dedykacją dla tych, którzy lubią języki naszych południowych sąsiadów. Ostatnio czytałam "Silmarillion" po słowacku. DOświadczenie przeciekawe i świetna zabawa; ma się wrażenie, że to tekst właściwie "po naszemu" tylko jakiś bardzo stary i wyszukany, albo bardzo dobrze podstylizowan. Byłam bliska uwierzenia, że ktoś naprawdę znalazł jakąś prastarą kronikę i opublikował w oryginale (mam nadzieję, że Profesor by się nie obraził na takie dictum) . Polecam wszystkim, szczególnie tym, co mają serce do języków zachodniosłowaińskich!
Ja czytałem Silmarillion po serbsku. I też jest napisany niesamowicie archaicznym językiem, co zdanie to szyk przestawny, co zdanie to imperfectum, aoryst a nawet pluskvamperfekat, mnóstwo starych końcówek przymiotnika itd. Nikt nawet w literaturze tak nie mówił.
To narzekanie Dziadunia na Sama to piękny przykład serbskiej mowy dialektalnej. Fragment, podany przez Earnurię:
Šašav je za pričama o starim danima, jašta, i sluša sve gospon-Bilbove priče. G. Bilbo ga je podučio pismenosti - ne misleći time ništa zlo, pazite šta velim, i ja se nadam da ništa zlo i neće izići iz toga. "Vilovnjaci i zmajevi" - velim ja njemu - "Kupus i krompiri su bolji za teb' i za men'. Nemoj da mi se mešaš u pos'o boljih neg' što si, ili će da uletiš u nevolje preteeške za tebe" - reknem ja njemu
Wytłuszczone fragmenty są gwarowe - charakterystyczne dla dialektów południa lub ludzi niewykształconych.
Drużyna Pirścienia - Comitatus Anuli
Dwie Wieże - Duae Turres
Powrót Króla - Regressus Regis
Wiersz z Pierścienia:
"Unus anulus ad omnes dominandos, unus ad reperiendos
Unus ad omnes tenebris inferendos ibique vinciendos
(In Mordoris terra, ubi umbrae offusae sunt)"
Śródziemie - Terra Media
Silmarillion:
Ainulindalë ("Ainurum musica")
Valaquenta ("Valarum historia")
Quenta Silmarillion ("Historia Silmarillium")
Akallabêth ("Numenoris casus")
Of the Rings of Power and the Third Age ("De Anulis Opis atque Aevo Tertio")
A może jakieś propozycje innych tłumaczeń po łacinie? Mozna by tą wiki troszkę uzupełnić...
Ostatnio zmieniony przez Adaneth 28-01-2008, 19:29, w całości zmieniany 1 raz
Jedyny Pierścień - वो एक अंगूठी
Quenya - क्वेन्या
Sindarin - सिन्दारिन
_________________ "He kill them with they love", John said. "They love for each other. You see how it was?" I nodded, incapable of speech.
He smiled. The tears were flowing again, but he smiled. "That's how it is every day", he said, "all over the world." S. King, The green mile
Imagine all the people living life in peace
J. Lennon, Imagine
Hobbit Pomogła: 65 razy Wiek: 37 Dołączyła: 20 Gru 2006 Posty: 289 Skąd: Moskwa
Wysłany: 25-02-2008, 13:47
Dowiedziałam się, że istnieje tłumaczenie "Władcy Pierścieni" na język nynorsk czyli nowonorweski.
Wikipedia napisał/a:
Nynorsk (norw. nowonorweski) to jeden z dwóch urzędowych standardów pisanego języka norweskiego. Drugim standardem jest znacznie bardziej popularny bokmål.
Nynorsk wywodzi się ze standardu zwanego landsmålem (norw. język krajowy), który został opracowany przez Ivara Aasena na podstawie gwar ludowych zachodniej części Norwegii (głównie Vestlandet, środkowej części Østlandet, Trøndelag i południowej części Nordland), jako według niego najbardziej reprezentatywnych dla prawdziwego (bez wpływów duńskich) języka norweskiego. (...)
Na podstawie Zarządzenia o równouprawnieniu landsmål został w roku 1885 uznany wraz z riksmålem za język urzędowy Norwegii. W 1929 roku został zmodyfikowany i nazwany nynorsk. Obecnie tego standardu języka używa jedynie 10-15% mieszkańców Norwegii.
Tutaj jest wywiad z tłumaczem który zwie się Eilev Groven Myhren. Wywiad jest w języku nowonorweskim, ale przy znajomości "standardowego" języku norweskiego można go zrozumieć.
W tym tłumaczeniu używa się dużo dialektów norweskich. Na przykład:
Hobbici mówią w dialektu doliny Hallingdal. (Tłumacz spodziewa się, że dzięki temu książka pomoże umocnić status tego dialektu pośród młodzieży Hallingdal). Gondorczycy mówią w raulandskim dialektu. Język Elfów brzmi archaiczne. Orkowie mówią w mieszance dialektu Oslo wschodniego (którym również posługuje się sam tłumacz w życiu powszednim ) i współczesnego nowonorweskiego. Szlachta mówi według normy midlandskiej . Inne narodowości - według innych pisemnych norm językowych.
Swoją drogą, ciekawe - mimo to że tylko 10-15% mieszkańców Norwegii posługują się tym językiem, mają od 2006 roku swojego własnego Władcę Pierścieni. Wydaje mi się, że to jest słusznie.
EDIT: dodam jeszcze nazwy części:
I. Ringens brorlag (The Fellowship of the Ring, w "standarwowym" norweskim Ringens brorskap)
II. Dei to tårna (The Two Towers, w norweskim To tårn)
III. Kongens atterkome (The Return of the King, w norweskim Atter en Konge)
Wysłany: 02-03-2008, 15:37 przekłady w innych językach a przekład polski
czy ktoś może potrafi ocenić, jak się mają przekłady w innych językach do przekładu J. Łozińskiego, tzn. czy Łoziński zrobił to podobnie jak tłumaczy się w innych krajach (tłumaczenie nazw i archaizowanie)? wiele osób skrytykowało Łozińskiego, ale może wcale niesłusznie, może inni tłumacze przyjmują takie same strategie, np. co do tłumaczenia nazw własnych?czy w wersjach, które są powyżej tłumacze postępowali podobnie do Łozińskiego?
byłabym bardzo wdzięczna za odpowiedź:))
_________________ Then do not be too eager to deal out death in judgement. Fort even the very wise cannot see all ends.
Ostatnio zmieniony przez Adaneth 02-03-2008, 16:09, w całości zmieniany 1 raz
Człowiek Pomogła: 18 razy Wiek: 19 Dołączyła: 19 Sty 2007 Posty: 398 Skąd: z sąsiedztwa
Wysłany: 02-03-2008, 18:15
Tak, w zdecydowanej większości tłumaczeń nazwy własne były przekładane, np. Baggins (Bagosz u Ł., powstały ze sklejenia słów "bagaż" i "kosz") to po francusku Saquet, po norwesku Lommelun, po słoweńsku Bisagin/Bogataj, po szwedzku Bagger/Secker, po węgiersku Zsakos, po islandzku Baggi, po fińsku Reppuli, po rosyjsku Baggins/Torbins/Sumniks/Torbins/Beggins - itd.
Hobbit Pomogła: 65 razy Wiek: 37 Dołączyła: 20 Gru 2006 Posty: 289 Skąd: Moskwa
Wysłany: 02-03-2008, 19:51
Przetłumaczenie nazw osobowych może być różne. Jest rosyjskie tłumaczenie Wołkowskiego, gdzie wszystkie nazwy są przetłumaczone w bardzo dziwny i nawet śmieszny sposób - bo tłumacz posługiwał się słowami archaicznymi, dialektyzmami itp. Większość tych nazw robi na czytelnika wrażenie komiczne, bo wywołują dziwne i czasem nawet nieprzyzwoite skojarzenia Istnieją inne rosyjskie tłumaczenia, gdzie nazwy też są przetłumaczone, ale tam podejście tłumaczów było bardziej umiarkowane, dlatego o tych nazwach można dyskutować, ale raczej nie można z nich się śmiać.
Nie chcę mówić źle o Łozińskim, którego tłumaczenie znam tylko z kilku drobnych kawałków, ale jego podejście do tłumaczenia nazw własnych wydaje mi się bardzo podobnym do tłumaczenia Wołkowskiego, którego większość czytelników uważa za najgorszy z możliwych przekładów Władcy Pierścieni na rosyjski.
Nie możesz pisać nowych tematów Nie możesz odpowiadać w tematach Nie możesz zmieniać swoich postów Nie możesz usuwać swoich postów Nie możesz głosować w ankietach Możesz załączać pliki na tym forum Możesz ściągać załączniki na tym forum
Portal
FAQ
Szukaj
Użytkownicy
Grupy
Statystyki
Rejestracja
Zaloguj
) w wersji elektronicznej, więc spróbuję napisać o tym co nieco.
Przyunajmniej jeden taki wypadek znalazłem.
Zwłaszcza Tobie, calilmalu, za upiększenie tematu japońskim - wzorcowy post i 
Piękny prezent na nowy rok 
Trudno było też wywnioskować, które tłumaczenie uchodzi za lepsze, ale w odnośnikach na Wikipedii wszędzie pojawiały się nazwy z przekładu Ohlmarksa. Można więc podejrzewać, że to tłumaczenie, nawet jeśli nie jest uznawane za bardziej poprawne, prawdopodobnie jest popularniejsze.
. Polecam wszystkim, szczególnie tym, co mają serce do języków zachodniosłowaińskich! 
Istnieją inne rosyjskie tłumaczenia, gdzie nazwy też są przetłumaczone, ale tam podejście tłumaczów było bardziej umiarkowane, dlatego o tych nazwach można dyskutować, ale raczej nie można z nich się śmiać.
